D66 Bos en Lommer: Algemene beschouwingen

donderdag 18 juni 2009

Woensdag 17 juni werden in het stadsdeelkantoor van Bos en Lommer de Algemene Beschouwingen gehouden, naar aanleiding van de Voorjaarsnota van het Dagelijks Bestuur. Lees hier de voltallige bijdrage van de fractievoorzitter van D66, Gerolf Bouwmeester.

Voorzitter, dames en heren, hooggeëerd publiek,

Het is een mooie lentedag in Amsterdam en het terras bij Podium Mozaïek zit bijna vol. De zon begint nu echt warmte af te geven. Ik kijk naar boven en zie een vlucht Gierzwaluwen door het luchtruim razen. Domweg gelukkig in stadsdeel Amsterdam West. Het is 1 mei 2010.

Ik denk terug aan vier jaar geleden, toen ik een adembenemende theatervoorstelling bezocht in wat toen nog Stadsdeel Bos en Lommer werd genoemd. Bij aanvang sprak de theaterdirecteur de woorden: “De Partij van de Arbeid en GroenLinks in Bos en Lommer heten u welkom bij onze gezamenlijke coalitie.” Was dat nu in Podium Mozaïek? Nee, toch niet. Deze voorstelling werd gehouden in het stadsdeelkantoor. Logisch dat ik even in de war was. In het najaar van 2006 vergaderde de deelraad in Podium Mozaïek, maar bij deze voorstelling was het anders. De voorstelling werd gehouden in onze eigen theaterzaal. Hoe heette de voorstelling ook al weer? Ik zat toen eerste rang. De datum weet ik nog, 26 april 2006 en de naam van de voorstelling was ‘Bouwen aan een Thuis’. Het idee van de toneelschrijvers was om uit te beelden hoe Bos en Lommer er vier jaar later voor zou staan.

Het doek ging open, de spotlights aan en de acteurs droegen hun teksten voor. Een passage over onderwijs en jeugdbeleid luidde: “Alle scholen in Bos en Lommer zijn Brede Scholen met een rijk activiteitenprogramma, zowel binnen als buiten schooltijd. Op ieder van die scholen is een vorm van voorschoolse educatie beschikbaar: minimaal 80% van de kinderen geniet een vorm van voorschools onderwijs.”

Helaas, vier jaar later blijkt dit goede voornemen niet gerealiseerd. Nog lang niet alle scholen zijn ‘breed’ en bij een aantal scholen is zelfs nog niet eens sprake van een ‘rijk activiteitenprogramma’, maar bestaat slechts een beperkt aanbod. In de Voorjaarsnota 2010 staat dat 49% van de peuters naar een voorschool gaat. Denkt het Dagelijks Bestuur werkelijk dat ze in dat laatste jaar dat percentage met 31% kan verhogen?

Bij D66 krijgen Voorschool en Brede School prioriteit en moeten zij structureel worden gefinancierd. Daarom zijn wij ook zeer te spreken over de extra aandacht voor de begeleiding van alle kinderen in de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Huiswerkbegeleiders en mentoraten zijn belangrijk voor de kinderen, dus daar moet versterkt op worden ingezet. De middelen voor ‘De Weekendacademie’ zijn voor 2010 nog niet zeker gesteld. D66 wil dat dit succesvolle project, dat naast huiswerkbegeleiding werkt aan sociale vaardigheden en talentontwikkeling, ook in 2010 doorgang kan vinden.

Voorzitter,

Terug naar 1 mei 2010. “Het sportaanbod aan voor basisschoolleerlingen en tieners is verbreed”, zo werd ons in de voorstelling in het stadsdeelkantoor voorgehouden. D66 heeft daar de afgelopen bestuursperiode weinig van kunnen zien, terwijl sporten en bewegen een bijdrage kunnen leveren aan integratie en een betere gezondheid. Bovendien is sporten en bewegen iets dat bijna ieder kind leuk vindt. D66 begrijpt niet waarom niet iedere school in Bos en Lommer geen vakleerkracht Lichamelijke Opvoeding heeft, zoals in andere stadsdelen wel het geval is. Dat terwijl overgewicht onder jongeren van 13-14 en kinderen van 2-4 jaar in Bos en Lommer ruim één derde hoger is dan het gemiddelde in Amsterdam. Daarom wil D66 dat het Dagelijks Bestuur een voorstel voorlegt aan de raad om voor elke school een vakleerkracht Lichamelijke Opvoeding te realiseren.

Schone en Frisse Scholen zijn een basisvoorwaarde voor goed onderwijs. D66 steunt dan ook het voorstel van het Dagelijks Bestuur om daar fors in te investeren. Wel willen wij een harde toezegging van het Dagelijks Bestuur dat dit werk ook gedaan wordt. Zo was er extra budget toegewezen voor het schoonmaken van de lokalen. Ondanks dit extra budget, kwamen ouders nog steeds bij het stadsdeel klagen dat de scholen nog steeds te vies voor woorden zijn. Systemen voor luchtfiltering zijn mooi, maar helpen geen biet als de stofbollen gewoon onder de kasten liggen.

Terug naar onze toneelvoorstelling. In het toneelstuk ‘Bouwen aan een Thuis’ werd geschreven: “Er is een dekkend netwerk van activiteiten van, door en voor vrouwen, om de zelfstandigheid van vrouwen op alle terreinen te bevorderen. Bestaande voorzieningen voor vrouwen zijn versterkt.” Een loffelijk streven dat D66 graag ondersteunde. Eén van onze zogenaamde vijf richtingwijzers, dat zijn een vijftal uitgangspunten waar D66 zich op baseert, luidt: ‘Vertrouw op de eigen kracht van mensen’. Echter, tijdens het opstellen van het coalitieakkoord – zelfs enige maanden voor die tijd – ontwikkelde zich een ware klucht rond de door het stadsdeel voorgenomen fusie van de Stichting MKC (MoederKindCentrum) met de Stichting Mimosa. De rolverdeling tussen portefeuillehouder, de voorzitter van Stichting MKC en de directeur van het Centrum was volstrekt onduidelijk geworden en een ieder ambieerde de hoofdrol. Het resultaat was dat alle drie de spelers van het toneel verdwenen. Ontslag voor de directeur, vertrek van de voorzitter en de portefeuillehouder werd van het dossier gehaald, dat aan collega Timmer werd gegeven. Het mag gezegd worden, wij hebben begrepen dat hij stevig de regie voerde over de fusie die in de afgelopen jaren zijn beslag kreeg. Maar er is een nieuwe acteur tot ons toneelgezelschap toegetreden. En die wil graag een groots slotstuk spelen op het gebied van emancipatie. D66 vindt de plannen nog onvoldoende onderbouwd en heeft twijfels bij het afwijken van de koers die sinds de fusie van het MKC met Mimosa is ingezet. Wij vinden het bijzonder spijtig dat hiermee de relatie tussen het Dagelijks Bestuur en MKC-Mimosa onder druk is komen te staan en zullen de portefeuillehouder bij de sessie hierover stevig aan de tand voelen.

Voorzitter,

In het script van ‘Bouwen aan een thuis’ staat verder: “Werk, betaald en onbetaald, is het middel voor participatie en emancipatie. Minder mensen zijn cliënt van de sociale dienst. Zij zijn actief of ontplooien zich richting werk.”

Ruim drie jaar later zijn nog steeds ‘ongeveer’ evenveel mensen afhankelijk van een bijstandsuitkering. D66 is van mening dat het beleid de afgelopen jaren onvoldoende resultaat heeft gehad. In de Voorjaarsnota staat dat “Het bevorderen van maatschappelijke participatie, door met name het faciliteren en ondersteunen van vrijwilligerswerk, verdient aanbeveling omdat dit op den duur het perspectief op een (betaalde) baan kan vergroten.” Maar wat is ‘op den duur’? Blijven mensen niet te lang hierin hangen? Hoeveel mensen vinden op den duur een betaalde baan? Zo willen ‘vrijwilligersorganisaties’ doorgaan met het geven van naailessen of theeochtenden om de achterban aan zich te binden, zodat ze deze kunnen leiden naar activiteiten die inspelen op het wegwerken van belemmeringen uit de Kadernota Sociaal. Welke activiteiten zijn dat dan? Moeten we nog langer doorgaan om borduren en theeleuten te financieren? D66 wil dat geld besteden aan onderwijs en individuele begeleiding om mensen naar een baan toe te leiden.
‘Beloon prestatie en deel de welvaart’ is één van de andere vijf richtingwijzers van D66. Wij streven naar economische zelfstandigheid voor zoveel mogelijk mensen en vinden dat mensen die uitmuntend presteren daarvoor een beloning verdienen. Daarbij vinden we het vanzelfsprekend om welvaart met elkaar te delen. We willen dat zoveel mogelijk mensen meedoen in het maatschappelijk en economisch proces, want daar worden we allemaal beter van. Voor mensen die zichzelf niet kunnen redden, dragen we een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Die verantwoordelijkheid laten we liggen als we er in Bos en Lommer niet in slagen om meer mensen die daar recht op hebben, gebruik te laten maken van inkomensvoorzieningen als huurtoeslag en kwijtschelding. En ook het ondersteunen van bewoners bij het zelf op orde brengen en houden van hun financiële huishouding. D66 pleit voor extra inzet om betere resultaten te boeken. Enige tijd geleden verscheen het rapport ‘Weg uit de Armoede’, geschreven in opdracht van de gemeente Amsterdam door een commissie onder leiding van Rutger Koopmans. Dit rapport bevat een aantal interessante aanbevelingen en D66 wil dat het Dagelijks Bestuur een bestuurlijke reactie geeft op dit rapport en dat aanbiedt aan de raad om te bezien welke maatregelen we in Bos en Lommer kunnen nemen om armoede te bestrijden, zeker in het licht van de huidige economische crisis.
De economie krimpt dit jaar met 4,75% en de werkloosheid verdubbelt in 2010. Voor steeds meer mensen is het verliezen van hun baan reden om te gaan ondernemen. D66 wil meer aandacht voor de groeiende groep ZZP-ers die in Bos en Lommer wonen en soms ook werken. Een diverse groep die uiteenloopt van bouwvakker en taxichauffeur via hovenier naar consultant en journalist. In de opsomming van economische maatregelen op pagina 32 van de Voorjaarsnota zou deze specifieke doelgroep genoemd kunnen worden. Concrete ondersteuning zou dan kunnen worden geboden door het toegankelijk maken van bijvoorbeeld informatie over verzekeringen en belastingen, waarbij het stadsdeel gebruik maakt van de Kamer van Koophandel. Verder kan het stadsdeel proactief bijdragen aan het uitbreiden van het ondernemersnetwerk in Bos en Lommer met deze groep. In een dergelijk proactief beleid past eveneens het voortzetten van het Ondernemershuis.

Via het stijlmiddel ‘Flashback’ gaan we vanuit het vandaag van de economische malaise terug naar de uitvoering van de door de kritieken afgefakkelde komische tragedie ‘Bouwen aan een Thuis.’

De acteurs spraken gedragen de tekst uit dat Bos en Lommer na deze periode verkeersveiliger is, er meer en betere fietsenrekken en buurtstallingen zijn gekomen, dat de luchtvervuiling op de Jan van Galenstraat sterk is teruggedrongen, dat er een grote parkeergarage gebouwd wordt en als klap op de vuurpijl dat de fiscale blauwe zone is opgeheven. Deze fiscale blauwe zone zou niet meer nodig zijn vanwege het effect van het flankerend economisch beleid van het stadsdeel. D66 wil het Dagelijks Bestuur en de coalitiefracties van harte gelukwensen met de resultaten van deze voornemens. U heeft de fiscale blauwe zone opgeheven, terwijl u nu in de Voorjaarsnota 2010 schrijft: “De gevolgen van de economische crisis zullen in 2010 merkbaar zijn. De verwachting is dat een aantal winkeliers het niet zal redden en het risico ontstaat dat winkel- en bedrijfspanden leeg komen te staan en de duur van de leegstand toeneemt. Met flankerend beleid, als transparante rolluiken en herbestrating van de Bos en Lommerweg, redden we het niet. D66 wil juist nú de blauwe fiscale zone opnieuw invoeren om zo een effectieve maatregel te kunnen nemen om onze middenstand te ondersteunen. De afschaffing werd tot niet voor niets een jaar uitgesteld vanwege de crisis op het Bos en Lommerplein. D66 zal een voorstel hiervoor indienen.

Van de andere voorstellen die in het scenario van ‘Bouwen aan een thuis’ zijn gedaan, is weinig tot niets terechtgekomen. Nog steeds zijn niet alle woonstraten in Bos en Lommer 30 kilometerzones en dat is voor ons onacceptabel. D66 wil graag ISV-gelden benutten om dat alsnog volgend jaar te realiseren. Er zijn inderdaad meer en betere fietsenrekken, maar het zet geen zoden aan de dijk en de bekende knelpunten zijn nog niet opgelost. Kortom: het zijn er nog steeds te weinig. De constatering dat de ruimte in Bos en Lommer voor fietsparkeren op straat beperkt is, wordt te makkelijk gedaan. Met creativiteit en keuzes maken, valt veel te bereiken. Veel lege plekken, waar nu door automobilisten fout wordt geparkeerd, worden nog steeds onvoldoende benut en ook in perken kunnen meer rekken worden geplaatst. Fietsen zijn immers ook groen!

Voorzitter,

“Bos en Lommer is een schoon stadsdeel”, stond elders in het script te lezen. Het is waar, het Dagelijks Bestuur met voorop steracteur Timmer blijft vol overtuiging uitdragen dat het schoon op straat is en geeft zichzelf hiervoor een 7,5. Helaas voor Timmer was de kritiek op het stuk door recensent de Rekenkamer niet mals. Volgens de meetmethode die de Rekenkamer hanteerde, verdient Bos en Lommer slechts een magere 5,5. In de Voorjaarsnota 2010 schrijft het Dagelijks Bestuur: “Het huidige schoonheidsniveau van de openbare ruimte wordt gehandhaafd”. Maar, voorzitter, dat is dus onvoldoende. D66 wil het schoonheidsniveau minstens naar een zeven.

En niet zomaar een zeven… Nee, een zeven volgens de Rekenkamermethode. Dat is niet zo moeilijk. Gewoon een kwestie van beter meten, beter vegen en beter legen.

D66 was zeer ingenomen met de kritiek van de Rekenkamer op het schone toneelspel van het Dagelijks Bestuur, maar ziet het minder zitten als het bestuur of ambtenaren zelf kunstkritiek gaan bedrijven. “Om in de toekomst te waarborgen dat de kunst van artistiek inhoudelijke kwaliteit is, zal er meer worden gestuurd vanuit het kunst- en cultuurbeleid.” D66 vraagt zich af wie precies gaat beoordelen wat “artistiek inhoudelijke kwaliteit” is en D66 wil er voor waken dat ‘het socialistische spook van ‘cultuur als politiek middel’, bepleit door wethouder Gehrels ook in Bos en Lomer gaat rondwaren.” Tevens hebt u in deze beschouwingen kunnen horen wat er terechtkomt als het Dagelijks Bestuur zichzelf aan kunst waagt, zoals toneelspelen. Misschien kunnen de werkloze bestuurders straks auditie doen voor een slechte soap om zo de kosten van toekomstig wachtgeld uit te sparen.

Voorzitter,

Op het terrein van Bestuur en Publieksdienstverlening wilde deze coalitie fors gaan experimenteren met interactieve theatervormen. De vorm die werd gekozen werd ‘meespraak’ genoemd en zou de kloof tussen burger en bestuur verkleinen. Een goed streven, maar helaas bleek de meespraak slechts voor de bühne.

De door D66 gewenste avondopenstelling van loket burgerzaken is er deze periode niet gekomen. Wel is er tegenwoordig één servicenummer voor gemeentelijke diensten, genaamd Antwoord. Antwoord gaat de ‘callprijs’ verhogen van €2,50 naar €3,50 waardoor de bijdrage van stadsdeel Bos en Lommer naar €137.000,- wordt verhoogd en we een tekort hebben van €32.000,-. Kan de portefeuillehouder de OPTA niet inschakelen om dit excessieve machtsmisbruik van een monopolist in Amsterdam aan te pakken? Waren de kosten van de avondopenstelling van loket burgerzaken niet ook ongeveer €32.000,-? D66 wil dit bedrag liever inzetten om alsnog de voor fulltime werkende bewoners belangrijke avondopenstelling te realiseren. Voor het tekort hebben we dan de volgende oplossing. Antwoord huurt ruimte voor een callcenter hier in het stadsdeelkantoor en met zo’n prijsverhoging van hun kant lijkt het ons alleszins billijk om de huur die Antwoord betaalt voor 2010 te verhogen met €32.000,-.

Voorzitter,

Het stadsdeel is een schouwtoneel, elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel. Het doek valt voor stadsdeel Bos en Lommer. ‘The show must go on’ in het nieuwe theater in Amsterdam West. Wat D66 betreft staat deze coalitie al veel te lang op de planken en heeft zij in de afgelopen periodes onvoldoende klaar gespeeld. Partij van de Arbeid en GroenLinks ‘gaven de afgelopen jaren niet thuis in Bos en Lommer’ en daarom is een partij als D66 in de toekomst hard nodig om dit ‘vertrouwen te verbouwen’ , zodat het weer staat als een huis voorzien van gewapend beton!